AI: तुमचा नवीन डिजिटल कामगार

Perplexity ने नुकतेच ‘Personal Computer’ लाँच केले आहे. हे नाव ऐकून तुम्हाला वाटेल की हा एखादा नवीन लॅपटॉप आहे का? तर नाही. हा एक असा AI प्रोग्राम आहे जो तुमच्या computer वर २४/७ सक्रिय राहतो आणि तुमच्या फाईल्स, अ‍ॅप्स आणि सेशन्सचा वापर करून तुमची कामे पूर्ण करतो.

आता मुद्दा फक्त AI ला प्रश्न विचारण्याचा उरला नसून, त्याला ठराविक ‘उद्दिष्टे’ देण्याचा आहे. तुम्ही झोपलेले असतानाही हा AI तुमची फाईल शोधणे, डेटा व्यवस्थित करणे किंवा दिलेले काम पूर्ण करणे यांसारख्या क्रिया स्वतःहून पार पाडू शकतो. तुम्ही फक्त सांगा: “ही फाईल शोध, ती ऑर्गनाईज कर आणि मी सकाळी उठण्यापूर्वी हे काम पूर्ण कर.” तुमची फाईल्स, अ‍ॅप्स आणि सेशन्सचा वापर करून हा AI स्वतःहून ती कामे पूर्ण करेल. थोडक्यात, तुम्ही झोपेत असताना तुमचा कॉम्प्युटर तुमच्यासाठी काम करत असेल.

जर हे तंत्रज्ञान असेच प्रगत होत राहिले, तर आज आपण ज्या पद्धतीने संगणक वापरतो, ती पद्धत लवकरच कालबाह्य वाटू लागेल.

मात्र, हे तंत्रज्ञान सध्या त्याच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात असल्याने सावधगिरी बाळगणे अत्यंत आवश्यक आहे. संवेदनशील माहिती, महत्त्वाच्या फाईल्स किंवा ईमेलसाठी अशा सिस्टिमवर पूर्णपणे विश्वास ठेवणे सध्या धाडसाचे ठरेल. AI अजूनही सूचनांचा चुकीचा अर्थ लावू शकतो, चुकीची कृती करू शकतो किंवा महत्त्वाचा डेटा चुकून डिलीट करून महागड्या चुका करू शकतो. Perplexity ने स्वतः स्पष्ट केले आहे की, महत्त्वाच्या कृतींसाठी वापरकर्त्याची मंजुरी लागेल आणि यात ‘किल स्विच’ची सुविधाही दिली आहे. यावरूनच हे स्पष्ट होते की, ही केवळ सुरुवात आहे. ही प्रणाली अजूनही पूर्णपणे परिपक्व झालेली नाही आणि वापरकर्त्यांनी अत्यंत काळजीपूर्वक पावले उचलणे गरजेचे आहे.

दीर्घकालीन विचार केला तर, या तंत्रज्ञानाचा मूळ उद्देश संशोधन आणि सरावातून या सिस्टिम्स इतक्या विश्वसनीय बनवणे आहे की, त्या आपल्या दैनंदिन डिजिटल श्रमाचा मोठा हिस्सा स्वतःहून सांभाळू शकतील. याचा सकारात्मक परिणाम असा होऊ शकतो की, आपण स्क्रीनला चिकटून राहण्याऐवजी खऱ्या आयुष्यात आणि ऑफलाईन कामांत जास्त वेळ घालवू शकू, कारण आपली डिजिटल कामे पार्श्वभूमीवर आपला ‘पर्सनल AI’ हाताळत असेल.

भविष्यात हे सर्व शक्य होण्यासाठी केवळ तंत्रज्ञानच नव्हे, तर आपल्या नोकऱ्या, शिक्षण आणि आर्थिक व्यवस्थांनाही या बदलांनुसार अपडेट व्हावे लागेल.

शेवटी, आपण अजून त्या पूर्ण विकसित टप्प्यावर पोहोचलो नसलो तरी, हे एक स्पष्ट संकेत आहेत की कॉम्प्युटर आता केवळ एक साधन राहिले नसून ते ‘कामगार’ बनत आहेत. यापुढे खरे ‘प्रॉडक्ट’ हे एखादे फिजिकल डिव्हाइस नसून, त्या डिव्हाइसद्वारे काम करणारी तुमचीच एक ‘डिजिटल आवृत्ती’ असेल. हे तंत्रज्ञान मानवी जीवनासाठी शाश्वत आणि फायदेशीर ठरेल की नाही, हे भविष्यात आपल्याला या सिस्टिम्स कशा प्रकारे हाताळतो यावर अवलंबून असेल.

(संकलन – श्याम धारासूरकर, Librarian, उरण महाविद्यालय उरण )

लायब्ररी हेल्पलाईन नंबर- 9892798322

(Please visit the library-blog for more articles )